A.C.I.D Transactions – Kiến thức cơ bản về database lập trình viên cần nắm vững

Lời mở đầu

In computer scienceACID (atomicityconsistencyisolationdurability) is a set of properties of database transactions intended to guarantee data validity despite errors, power failures, and other mishaps.[1] In the context of databases, a sequence of database operations that satisfies the ACID properties (which can be perceived as a single logical operation on the data) is called a transaction. For example, a transfer of funds from one bank account to another, even involving multiple changes such as debiting one account and crediting another, is a single transaction.

Bản dịch

Trong khoa học máy tính, thuật ngữ ACID gồm bốn yếu tố mà database transaction (phiên cơ sở dữ liệu) được xây dựng để đảm bảo dữ liệu sẽ luôn chuẩn xác, cho dù có xảy ra lỗi, vấn đề điện, …. Trong database, một dãy các câu lệnh database mà thoả mãn các tính chất ACID được gọi là một transaction (phiên). Ví dụ đơn giản, việc bạn chuyển tiền từ ngân hàng A sang ngân hàng B, chúng chứa rất nhiều sự thay đổi, như giảm tiền ở ví A, tăng tiền ở ví B, tạo thêm lịch sử, …. là một phine

Định nghĩa một Transaction

  • Một transaction (phiên) thể hiên một nhóm các câu lệnh được chạy trong database, thông thường chứa nhiều lệnh khác nhau
  • Ví dụ việc chuyển tiền trong ngân hàng gồm 4 câu lệnh từ tài khoản Alice sang tài khoản Bob
image 51 - quochung.cyou PTIT

ACID là gì

  • ACID, là viết tắt của 4 chữ cái đầu trong (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability) là 4 tính chất của một transaction, nhằm đảm bảo dữ liệu luôn chuẩn xác, đúng điều kiện cho dù server sập, mất điện, ..
image 52 - quochung.cyou PTIT

Atomic – Tính đồng bộ

  • Đảm bảo rằng toàn bộ câu lệnh trong một phiên luôn phải đồng bộ trạng thái. Tức là, 1 là toàn bộ đều được chạy thành công, thay đổi xảy ra, hoặc là toàn bộ đều phải bị chặn, chứ không lọt cái gì riêng lẻ cả

Consistent – Tính nhất quán

  • Đảm bảo rằng một phiên chỉ có thể chuyển một database từ một trạng thái đang đúng (valid) sang một trạng thái valid (đúng) khác, ngăn chặn các dữ liệu bị lỗi, …
  • Các kiểu dữ liệu, kiểm tra, trigger, …. các điều kiện đều phải đảm bảo pass trước khi phiên chạy

Isolation – Tính cách ly

Durable – Tính bền bỉ

  • Đảm bảo rằng kết quả của phiên luôn được chắc chắn lưu trong hệ thống. Sự thay đổi phải được giữ cho dù hệ thống sập, mất điện, ….
  • Chúng có thể được lưu như 1 transaction log, … và khi hệ thống khởi động lại, ta có thể chạy lại mọi thay đối giữa chừng để đảm bảo dữ liệu ổn định

Các ưu điểm của ACID Transaction

Dữ liệu sạch

image 53 - quochung.cyou PTIT
  • Đảm bảo rằng dữ liệu luôn chuẩn, không bị mất mát. Tránh các cập nhật bị mất, dirty read, stale read (thảo luận bên dưới). Đảm bảo các tiêu chuẩn về dữ liệu cho phần code. Điều này là tuyệt đối cần thiết cho các hệ thống ngân hàng, tiền bạc, … vì mọi dữ liệu sai sót đều ảnh hưởng trực tiếp đến công ty. Xử lí các vấn đề sai sót ở ngay tầng database bằng sự nhất quán, chuẩn chỉnh được tạo ra bởi phiên ACID là một cách khá đơn giản.

Xử lí đồng bộ đồng thời (Concurrency)

  • Truy cập đồng thời xảy ra thường xuyên trong các hệ thống lớn. Ví dụ như một cái rương vật phẩm chung trong game, một số tiền chung trong tài khoản ngân hàng (tưởng tượng bạn nhận tiền và chuyển tiền cùng lúc), bảng xếp hạng trong game, ….
  • Tính chất Isolation – cách ly của ACID giúp các lập trình viên trong điều này
  • Database sẽ đảm bảo transaction với một ” serializable isolation”, lập trình viên có thể xử lí transaction một cách “tuần tự” như queue vậy, dù thực tế chúng xảy ra đồng thời.

Tìm hiểu về Serverless dễ hiểu bằng trà sữa

1 kvYDcS71SZXcyP yeqQMww - quochung.cyou PTIT

Serverless là gì, IaaS, CaaS, FaaS là gì, ..

Trước tiên để tìm hiểu về cấu trúc Serverless, trước hết ta hãy xem thử các cấu trúc truyền thống thường được sử dụng, và một số từ khoá và định nghĩa của chúng.

Mô tả cấu trúc Monolithic truyền thống

Ví dụ với một cấu trúc như trên, toàn bộ ứng dụng của chúng ta sẽ được chứa chung trong 1 khối lớn, và cùng tương tác vào 1 database. Để dễ hiểu hơn, mình sẽ ví dụ chúng như sau:

Một cửa hàng bán trà sữa bán 4 loại trà sữa:

  • Trà sữa dâu
  • Trà sữa ô long
  • Trà sữa bạc hà
  • Trà sữa socola

Tất cả trà sữa này sẽ được nhân viên pha bằng cùng 1 chiếc máy, cái máy này có thể pha được cả 4 loại trà sữa trên, rất đa năng tiện dụng. Ngoài ra, để có thể pha trà sữa bằng máy, ta cần nhiên liệu pha trà sữa, các nhiên liệu cho 4 loại trà sữa thì khác nhau, và được để chung trong 1 thùng nhiên liệu.

  • Máy pha trà sữa – Code/Server xử lí Logic tính toán, ..
  • Thùng nhiên liệu – Database, cơ sở dữ liệu tổng
  • Nhiên liệu – Các dữ liệu

Vậy ta có thể thấy, với một lượng người dùng chưa lớn, xây dựng cấu trúc đưa toàn bộ các logic vào 1 server như trên có thể khả thi, tuy nhiên, khi người dùng ngày càng tăng lên, việc làm trà sữa nào cùng phải dùng chung 1 cái máy, và việc lấy nhiên liệu nào cũng phải lấy từ 1 thùng nhiên liệu lớn sẽ khiến cho 1 khối chung quá tải, một trong những cách tối ưu cho vấn đề này là chia nhỏ các công việc nhỏ ra.

Tối ưu: Chia nhỏ các vấn đề

Lúc này, ta sẽ chia nhỏ các vấn đề thành 4 luồng như sau, vẫn tại cùng 1 địa điểm, 1 server cửa hàng đó, ta chia cấu trúc thành:

  • Máy pha trà sữa 1, chỉ pha trà sữa dâu. Cùng 1 thùng nhiên liệu chỉ cho trà sữa dâu
  • Máy pha trà sữa 2, chỉ pha trà sữa ô long. Cùng 1 thùng nhiên liệu chỉ cho trà sữa ô long
  • Máy pha trà sữa 3, chỉ pha trà sữa bạc hà. Cùng 1 thùng nhiên liệu chỉ cho trà sữa bạc hà
  • Máy pha trà sữa 4, chỉ pha trà sữa socola. Cùng 1 thùng nhiên liệu chỉ cho trà sữa socola

Lúc này, với các khách order các trà sữa khác nhau, nhân viên có thể đến các máy pha và thùng nhiên liệu khác nhau, chia tách thành các luồng nên sẽ giảm tải hơn một chút. Tuy nhiên, lại có một số vấn đề như sau:

  • Các luồng sẽ không giống nhau. Ví dụ trà sữa dâu thường được gọi nhiều hơn trà sữa socola, nên đúng ra cái máy, hay tài nguyên server (cpu, ram,…) nên được phân bố nhiều hơn cho trà sữa socola
  • Nếu một máy trà sữa bị lỗi, ví dụ hãy tưởng tượng về code, dù lúc này đã chia nhỏ nhiều function ra, nhưng nếu hỏng cái gì thì thường ta phải khởi động lại cả server chung, đồng nghĩa các function khác đang chạy tốt cũng phải khởi động lại.

Lúc này, ta sẽ thử nói về một số từ khoá trong triển khai cấu trúc để xử lí vấn đề trên

image 1 - quochung.cyou PTIT

Lại tưởng tượng về cửa hàng bán trà sữa, hãy coi cả cửa hàng như một cái máy chủ, một cái máy tính để có thể chạy các code (các máy pha trà sữa). Chúng ta có thể mua một mặt bằng để đặt cửa hàng (mua đứt). Tương tự, ta có thể mua các server về nhà chúng ta, về công ty để tự triển khai, tự lắp đặt.

image 8 - quochung.cyou PTIT

Triển khai 1: Tự cài đặt server

Một server thì nhìn chung có cấu trúc tương tự như một máy tính, laptop bình thường. Tuy nhiên được thiết kế để chịu tải tốt hơn, chạy 24/7, chịu đựng các điều kiện như nhiệt độ, thời tiết, bụi, … tốt hơn, và một số đặc tính khác nữa.

image 2 - quochung.cyou PTIT

Việc tự mua một server về triển khai thường được các công ty lớn sử dụng, tuy nhiên lúc này ta sẽ phải lo các vấn đề như nhiệt độ, cần bật máy làm mát, điều hoà, quạt,… để server mát mẻ 24/7. Hay phải lo các vấn đề như điện để tải server, tránh các trường hợp mất điện thì server cũng hỏng, ….

Nó giống với việc bạn mua mặt bằng để làm cửa hàng trà sữa, sau khi mua xong thì không thể mở rộng đất ra nếu muốn mở rộng cửa hàng được, phải tự lo các vấn đề như vệ sinh mặt bằng, điện nước, …. Điều này không phù hợp nếu ta chỉ cần một dịch vụ nhỏ, hoặc muốn mở rộng lớn ra hơn sau này.

Tối ưu: Đưa các dịch vụ lên các nền tảng riêng

Triển khai 2: infrastructure as a service (IaaS) – Cơ sở hạ tầng như một dịch vụ

image 3 - quochung.cyou PTIT

Như tên của nó, cơ sở hạ tầng như một dịch vụ. Tức là ta sẽ thuê luôn một mặt bằng cho cửa hàng trà sữa, một cái máy chủ về để sử dụng. Các đơn vị cho thuê thường là các công ty lớn như nước ngoài có Amazon, Microsoft, Google. Trong nước thì có Viettel Cloud, … Các nhà cho thuê, đơn vị này sẽ bảo đảm vấn đề điện duy trì server ổn định, băng thông mạng cho server tốc độ cao, ….

Ngoài ra nếu server các bạn bị tấn công, ddos, các đơn vị này cũng sẽ có thể chuyển bạn sang một server, cụm network mạng khác để tránh, …

Nhìn chung việc cho thuê hay mua dịch vụ này đã giảm tải bớt rất nhiều sự đau đầu cho bạn. Lúc này bạn như có một cái máy tính ảo có thể truy cập từ xa, và đặt các code của mình lên đây để chạy.

Tối ưu: Các dịch vụ tự co giãn theo nhu cầu, tiết kiệm chi phí

Triển khai 3: Container as a Service (CaaS) – Một khối container như dịch vụ

image 7 - quochung.cyou PTIT

Để giải thích việc này thì khá trừu tượng, nhưng lúc này bạn sẽ được cung cấp dịch vụ như các container. Các container này thì gọn nhẹ hơn, tốn ít tài nguyên, tiền bạc để thuê, và có thể co giãn được (tức là có thể tự tăng ram, cpu khi nhu cầu nâng cao)

Bạn tưởng tượng thì nếu bạn chia nhỏ các phần của ứng dụng của mình đủ nhỏ, để chúng có thể triển khai độc lập trên 1 container nhỏ, lúc này các hệ thống container có thể tạo ra rất nhiều bản container của phần ứng dụng đó của bạn, tự nâng cấu hình khi nhu cầu sử dụng tăng cao, hoặc tự triển khai một container khác chạy thay thế nếu container hiện tại bị sập, …

image 4 - quochung.cyou PTIT

Triển khai 4: Function as a Service (FaaS) – Một hàm, chức năng như một dịch vụ

Với triết lý lập trình hàm (Function do only one thing), khi làm việc với kiến trúc Functions as a service, chỉ nên để function làm một việc duy nhất

Điểm mạnh nhất của FaaS là nó độc lập các function, nếu function chỉ thực thi một nhiệm vụ duy nhất. FaaS sẽ làm rất tốt công việc của nó được giao. Tuy nhiên, nếu gọi các function lồng nhau, rất dễ xảy ra vấn đề về performance.

Tức là lúc này bạn có thể chia các máy bán trà sữa này làm một tác vụ duy nhất như 1 hàm, trong đó có cả thùng nhiên liệu là database nhỏ của riêng loại trà sữa đó thôi. Lúc này các máy bán trà sữa này được đặt tại nhiều điểm khác nhau, (bạn chỉ đang thuê cái máy – một function như một dịch vụ). Do kết nối internet hạ tầng đủ nhanh, chúng vẫn có thể chấp nhận được với cửa hàng trà sữa của bạn. Và nếu 1 máy hỏng thì các máy khác vẫn không làm sao cả.

Các FaaS cũng có thể có các tính năng kế thừa như CaaS, tức là tự tạo một điểm khác nếu quá tải, tự tạo ra nhiều điểm vẫn là cùng 1 máy bán trà sữa và chia nhỏ luồng hơn nữa để xử lý tốt hơn, hay tự khởi động một điểm khác khi chỗ hiện tại bị sập, …

image 5 - quochung.cyou PTIT

Một số từ khoá

Auto-scaling: Các máy chủ nhỏ này sẽ tự động co giãn ssd, ram, cpu, …. để phù hợp với nhu cầu, ví dụ máy pha trà sữa này nhiều khách order thì tự tăng tài nguyên lên, còn nếu ít khách thì tự giảm xuống

Event-driven: Các máy pha trà sữa nếu không ai gọi thì tự tắt đi, và chỉ bật lên (cold-start), sẽ bật lên (đủ nhanh tuỳ theo độ nặng của code bạn) khi có khách gọi (một event – sự kiện)

pay-per-execution: Một số chỗ sẽ thu phí bạn thuê theo số lần gọi dịch vụ chứ không phải thời gian thuê. ví dụ máy bán trà sữa dâu khá ế, 1 tháng có đúng 4 khách gọi 4 thời điểm khác nhau, bạn không cần bật máy cả tháng, mà chỉ tính tiền thuê 4 lần đó thôi

pay-as-use: Một số chỗ thu phí theo thời gian, tuy nhiên nhỏ lẻ hơn. Kiểu theo tiếng, theo ngày, … khi đó nếu bạn chỉ cần dùng 1 thời gian ngắn rồi tắt đi thì sẽ tiết kiệm chi phí hơn nhiều

Tóm lại về serverless

image 6 - quochung.cyou PTIT

Hi vọng qua ví dụ trà sữa trên bạn sẽ có một cái nhìn tổng quan hoặc cơ bản về serverless.

Serverless – Không có server, không có nghĩa là sẽ không có cái server máy chủ nào chạy code cả. Mà cơ bản bạn sẽ không cần sở hữu một cái máy chủ, tự bảo quản và vận hành nó, mà có thể thuê các đơn vị khác đảm bảo dịch vụ và ổn định hơn để thực thi các tác vụ của mình.

Như lúc này cửa hàng trà sữa có thể đưa 4 máy pha trà sữa, 4 đoạn code độc lập này lên 4 điểm khác nhau. Lúc này ví dụ 1 điểm code bị bug, có vấn đề thì các nơi khác vẫn hoạt động bình thường.

Ngoài ra các điểm này có thể tự co giãn – (tham khảo thêm ở phần từ khoá bên trên) để phục vụ tốt hơn nếu có nhu cầu nhiều hơn ở một luồng nào đó.

image 9 - quochung.cyou PTIT

Ưu điểm của serverless

  • Tiết kiệm chi phí, không cần thuê/mua cả mặt bằng – cả 1 server để chứa mấy cái máy pha, mà chỉ cần thuê cái máy pha là được
  • Giảm bớt nỗi lo quản lý mặt bằng – server như điện, tiền mạng, ….

Nhược điểm của serverless hay FaaS

  • Test và debug khó hơn, do nó chỉ bật khi mình cần, hơn nữa bạn không nhìn được rõ chúng đang chạy như thế nào như code trên máy mình, vì lúc này toàn bộ code đang ở một điểm khác.
  • Vấn đề bảo mật, lúc này bạn đang để database và code ở một đơn vị khác cho thuê. Nhìn chung thì chắc chắn việc bảo mật không thể bằng tự mình quản lí được.
  • Không phù hợp cho các tác vụ chạy liên tục 24/7. Do điểm tốt của serverless là tiết kiệm tiền, tự tắt đi khi mà không cần sử dụng. Nhưng nếu bạn cần dùng liên tục thì nên thuê CaaS hoặc IaaS
  • Giảm hiệu năng. Do các máy pha chỉ bật khi ta cần đến, nên sẽ tốn thêm thời gian bật lên. Bạn cần chia nhỏ function nhất có thể để chúng độc lập, và bật đủ nhanh để không ảnh hưởng người dùng

[Web-Buổi 1] Tìm hiểu về cách hoạt động của Web, HTML cơ bản

Mục lục:

  • Cách thức hoạt động của một trang web
  • Cấu trúc của HTML
  • Block, inline elements. Qua phân biệt div, span.
  • Các thẻ liên quan đến table trong HTML
  • Các thẻ: image, video, links, audio
  • Section elements: div, span, header, footer, nav, main, section, article
  • HTML text fundamentals: h1 -> h6, p, ul, li
  • Các thẻ liên quan đến form: form, input, button, label, textarea
  • Có thể tìm hiểu các thẻ khác ngoài các thẻ trên các thẻ trên

I. Cách thức hoạt động của một trang web

Khi máy tính nhà của mình kết nối đến một trang web trên mạng, ta có thể gọi chúng là các clients (máy khách) và servers (máy chủ).

Ảnh minh hoạ: ảnh minh hoạ 1

Client máy khách sẽ gửi các Requests (yêu cầu) về máy chủ, và máy chủ sẽ trả về Response (Phản hồi) tương ứng với yêu cầu của người dùng.

VD:

  • Người dùng gửi yêu cầu tìm trang bạn bè, server trả về trang banbe.html
  • Người dùng gửi yêu cầu nhắn tin, server trả về dữ liệu tin nhắn

Ở thời kì đầu của web, đa phần các web đều là web tĩnh. Tức là các trang web chỉ có thể hiển thị các nội dung cố định, không thể thay đổi được. Ví dụ như các trang web tin tức, các trang web thông tin, các trang web giới thiệu sản phẩm, …

Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ, các trang web ngày nay có thể thay đổi được nội dung, có thể tương tác với người dùng. Ví dụ như các trang web mạng xã hội, các trang web thương mại điện tử, các trang web chơi game, … (Được gọi là web động). Các trang web động sẽ có dữ liệu hiển thị tuỳ theo người dùng khác nhau, và có thể thay đổi được dữ liệu hiển thị tuỳ theo người dùng. Ví dụ như trang web mạng xã hội, khi bạn đăng nhập vào trang web, bạn sẽ thấy các bài viết của bạn bè, và bạn có thể đăng bài viết của mình lên trang web.

ảnh minh hoạ 2

Vậy nhìn chung thì Web là một dữ liệu sẽ được server trả về khi người dùng yêu cầu. Tuy nhiên nếu đào sâu ra thì đây là một quá trình rất dài, tưởng tượng máy bạn là nhà bạn, và web bạn truy cập là một cửa hàng trên phố, lúc này để truy cập web, bạn cần đi qua một tuyến đường để đến cửa hàng đó.

Quá trình xảy ra khi bạn kết nối một trang web:

  • Đầu tiên tưởng tượng, để đến một cửa hàng (web), ta cần địa chỉ của nó. Các máy chủ hay máy người dùng khi kết nối đến hệ thống internet toàn cầu đều được cấp một địa chỉ, thường là Ipv4 (ví dụ 98.139.180.149)
  • Tuy nhiên, số lượng ipv4 là có hạn. Vì vậy thông thường các máy tính sẽ nằm trong một mạng cục bộ, và chỉ có một ipv4 bên ngoài quyết định chúng. VD: Toàn bộ máy tính của 1 toà nhà sẽ đều kết nối vào một modem mạng có Ipv4 là (98.139.180.149). Đây sẽ là địa chỉ để bên ngoài có thể kết nối tới. Tuy nhiên khi có yêu cầu gửi tới, ta có thể cài đặt nó sẽ được đi vào máy tính nào trong toà nhà đó, các máy tính lúc này sẽ có một ipv4 cục bộ kiểu: 192.168.0.1, 192.168.0.2, ….. Tưởng tượng: Các cửa hàng nằm trong phố Nguyễn Trãi, ta đi đến Nguyễn Trãi và nó sẽ là số 100 Nguyễn Trãi, số 101 Nguyễn Trãi, …
ảnh minh hoạ 3
  • Như vậy ta đã biết là bằng cách trên. Một server có thể truy cập bằng một địa chỉ Ipv4. Kiểu ta có thể truy cập bằng http://98.139.180.149. Tuy nhiên người dùng không thể nhớ hết số IP này, vì vậy ta cần một hệ thống định dang (tên miền – domain) để biến ip số này thành các tên miền dễ nhớ. VD: http://google.com, http://facebook.com, http://youtube.com, …
  • Để có thể biết được địa chỉ ip của một tên miền, ta cần một hệ thống DNS (Domain Name System). Hệ thống này sẽ lưu trữ các tên miền và địa chỉ ip tương ứng của nó. VD: google.com -> 20.002.003.149
  • Các hệ thống DNS như một cuốn từ điển và cho biến tên miền nào chỉ đến ip nào. Thông thường khi kết nối, đầu tiên máy tính sẽ tìm lại vào cache của chính máy mình để xem tên miền đã được lưu chưa, nếu chưa có thì máy tính sẽ tìm đến các dns server của ISP (nhà mạng, ví dụ Viettel, VNPT). Nếu vẫn chưa tìm thấy, máy tính sẽ tìm đến các DNS Server khác như của Google (8.8.8.8), Cloudflare (1.1.1.1), …
  • Khi người dùng gõ tên miền vào trình duyệt, trình duyệt sẽ gửi yêu cầu tới DNS để lấy địa chỉ ip của tên miền đó. Sau đó trình duyệt sẽ gửi yêu cầu tới địa chỉ ip đó, và server sẽ trả về dữ liệu tương ứng với yêu cầu của người dùng.
ảnh minh hoạ 4

II. Cấu trúc của HTML

ảnh minh hoạ 5
ảnh minh hoạ 6
  • HTML là một ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản (HyperText Markup Language). Nó được sử dụng để xây dựng các trang web. HTML được sử dụng để đánh dấu các phần tử trong một trang web. Các phần tử này được đánh dấu bằng các thẻ HTML. Mỗi thẻ HTML bắt đầu bằng một ký tự đặc biệt và kết thúc bằng một ký tự đặc biệt. Nội dung giữa các thẻ HTML là nội dung của phần tử đó. Ví dụ: <p> This is a paragraph </p>
  • Các thẻ HTML có thể được phân thành hai loại: thẻ đóng và thẻ không đóng. Thẻ đóng có một thẻ đóng tương ứng, trong khi thẻ không đóng không có thẻ đóng tương ứng. Ví dụ: <p> This is a paragraph </p> là một thẻ đóng, trong khi <br> là một thẻ không đóng.

III. Thẻ khối và thẻ nội tuyến

Các thẻ HTML có thể được nhóm thành các thẻ khối và các thẻ nội tuyến. Các thẻ khối bắt đầu trên một dòng mới và chiếm toàn bộ chiều rộng của trình duyệt, trong khi các thẻ nội tuyến không bắt đầu trên một dòng mới và chỉ chiếm một phần của chiều rộng của trình duyệt. Ví dụ: <p> là một thẻ khối, trong khi <b> là một thẻ nội tuyến.

Có 2 kiểu giá trị hiển thị chính : block và inline.

Block-level elements (thẻ khối) :

Một block-elements luôn bắt đầu trên một dòng mới và Browser tự động thêm khoảng trắng (margin) và trước và sau phần tử đó. Nó luôn chiếm toàn bộ chiều rộng có sẵn. 2 block-elements thường dùng là : <p> và <div>.

Inline elements (thẻ nội tuyến) :

Một Inline elements không bắt đầu trên một dòng mới. Nó chỉ chiếm chiều rộng cần thiết. Một phần tử inline không thể chưa phần tử block.

  • <div> là một thẻ khối, nó được sử dụng để nhóm các phần tử HTML lại với nhau. Nó không có bất kỳ ý nghĩa đặc biệt nào. Nó thường được sử dụng để tạo các nhóm phần tử CSS để áp dụng các kiểu CSS cho các phần tử đó. Ví dụ: <div> This is a div </div>
  • <span> là một thẻ nội tuyến, nó được sử dụng để nhóm các phần tử HTML lại với nhau. Nó không có bất kỳ ý nghĩa đặc biệt nào. Nó thường được sử dụng để tạo các nhóm phần tử CSS để áp dụng các kiểu CSS cho các phần tử đó. Ví dụ: <span> This is a span </span>

IV. Các thẻ liên quan đến table trong HTML

  • <table> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một bảng. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <tr>. Ví dụ: <table> This is a table </table>
  • <tr> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một hàng trong bảng. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <td>. Ví dụ: <tr> This is a table row </tr>
  • <td> là một thẻ nội tuyến, nó được sử dụng để tạo một ô trong bảng. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <p>. Ví dụ: <td> This is a table cell </td>
  • <th> là một thẻ nội tuyến, nó được sử dụng để tạo một ô trong bảng. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <p>. Nó khác với thẻ <td> ở chỗ nó được sử dụng để tạo một ô tiêu đề trong bảng. Ví dụ: <th> This is a table header </th>
ảnh minh hoạ 7

  • <img> là một thẻ nội tuyến, nó được sử dụng để chèn một hình ảnh vào trang web. Nó không có thẻ đóng tương ứng. Ví dụ: <img src="image.jpg" alt="Image">
<img src="url" alt="alternatetext">
  • <video> là một thẻ khối, nó được sử dụng để chèn một video vào trang web. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <source>. Ví dụ: <video> This is a video </video>
  • <source> là một thẻ nội tuyến, nó được sử dụng để chỉ định một nguồn video. Nó không có thẻ đóng tương ứng. Ví dụ: <source src="video.mp4" type="video/mp4">
  • <audio> là một thẻ khối, nó được sử dụng để chèn một âm thanh vào trang web. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <source>. Ví dụ: <audio> This is an audio </audio>
  • <source> là một thẻ nội tuyến, nó được sử dụng để chỉ định một nguồn âm thanh. Nó không có thẻ đóng tương ứng. Ví dụ: <source src="audio.mp3" type="audio/mp3">
  • <a> là một thẻ nội tuyến, nó được sử dụng để tạo một liên kết đến một trang web khác. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <img>. Ví dụ: <a href="https://www.google.com"> This is a link </a>
<a href="url">link text</a>
  • attributes quan trọng nhất của thẻ là “href”, nó cho biết đích đến của link.
  • Target attribute :
    • _self : mở tài liệu cùng cửa sổ khi nhấn link.
    • _blank : mở tài liệu ở cửa sổ mới.
    • _parent : mở tài liệu trong khung chính.
    • _top : mở tài liệu trong toàn bộ cửa sổ.

VI. Section elements: div, span, header, footer, nav, main, section, article

https://www.w3schools.com/html/img_sem_elements.gif
  • <div> là một thẻ khối, nó được sử dụng để nhóm các phần tử HTML lại với nhau. Nó không có bất kỳ ý nghĩa đặc biệt nào. Nó thường được sử dụng để tạo các nhóm phần tử CSS để áp dụng các kiểu CSS cho các phần tử đó. Ví dụ: <div> This is a div </div>
  • <span> là một thẻ nội tuyến, nó được sử dụng để nhóm các phần tử HTML lại với nhau. Nó không có bất kỳ ý nghĩa đặc biệt nào. Nó thường được sử dụng để tạo các nhóm phần tử CSS để áp dụng các kiểu CSS cho các phần tử đó. Ví dụ: <span> This is a span </span>
  • <header> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một tiêu đề cho trang web hoặc một phần của trang web. Ví dụ: <header> This is a header </header>
  • <footer> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một chân trang cho trang web hoặc một phần của trang web. Ví dụ: <footer> This is a footer </footer>
  • <nav> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một thanh điều hướng cho trang web hoặc một phần của trang web. Ví dụ: <nav> This is a nav </nav>
  • <main> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một phần chính của trang web. Ví dụ: <main> This is a main </main>
  • <section> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một phần của trang web. Ví dụ: <section> This is a section </section>
  • <article> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một bài viết. Ví dụ: <article> This is an article </article>

VII. HTML text fundamentals: h1 -> h6, p, ul, li

ảnh minh hoạ 8
  • <h1> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một tiêu đề lớn nhất cho trang web hoặc một phần của trang web. Ví dụ: <h1> This is a heading </h1>
  • <h2> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một tiêu đề lớn hơn <h1> cho trang web hoặc một phần của trang web. Ví dụ: <h2> This is a heading </h2>
  • <p> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một đoạn văn bản. Ví dụ: <p> This is a paragraph </p>
  • <ul> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một danh sách không có thứ tự. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <li>. Ví dụ: <ul> This is an unordered list </ul>
  • <li> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một mục trong danh sách. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <p>. Ví dụ: <li> This is a list item </li>
  • <ol> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một danh sách có thứ tự. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <li>. Ví dụ: <ol> This is an ordered list </ol>
ảnh minh hoạ 9

VIII. Các thẻ liên quan đến form: form, input, button, label, textarea

  • <form> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một biểu mẫu. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <input><button><label><textarea>. Ví dụ: <form> This is a form </form>
  • <input> là một thẻ nội tuyến, nó được sử dụng để tạo một trường nhập liệu. Nó không có thẻ đóng tương ứng. Ví dụ: <input type="text">
  • <button> là một thẻ nội tuyến, nó được sử dụng để tạo một nút. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <img>. Ví dụ: <button> This is a button </button>
  • <label> là một thẻ nội tuyến, nó được sử dụng để tạo một nhãn cho một trường nhập liệu. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <input>. Ví dụ: <label> This is a label </label>
  • <textarea> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một trường nhập liệu dài. Nó không có thẻ đóng tương ứng. Ví dụ: <textarea> This is a textarea </textarea>
  • <select> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một trường nhập liệu dạng danh sách thả xuống. Nó có thể chứa một hoặc nhiều thẻ <option>. Ví dụ: <select> This is a select </select>
  • <option> là một thẻ khối, nó được sử dụng để tạo một mục trong danh sách thả xuống. Nó không có thẻ đóng tương ứng. Ví dụ: <option> This is an option </option>
ảnh minh hoạ 11

IX. Có thể tìm hiểu các thẻ khác ngoài các thẻ trên các thẻ trên

  • <br> : Xuống dòng
  • <hr> : Thẻ ngang
  • <i> : In nghiêng
  • <b> : In đậm

Tìm hiểu về Java Swing

  1. Java Swing
  1. Định Nghĩa
  • Swing trong Java là một bộ công cụ Giao diện Người dùng Đồ họa (GUI) bao gồm các thành phần GUI. Swing cung cấp một bộ widget và gói phong phú để tạo ra các thành phần GUI tinh vi cho các ứng dụng Java. Swing là một phần của Java Foundation Classes (JFC), là một API để lập trình Java GUI cung cấp GUI.
  • Thư viện Java Swing được xây dựng dựa trên Bộ công cụ tiện ích con trừu tượng Java ( AWT ), một bộ công cụ GUI phụ thuộc vào nền tảng cũ hơn. Bạn có thể sử dụng các thành phần lập trình GUI đơn giản của Java như nút, hộp văn bản, v.v., từ thư viện và không phải tạo các thành phần từ đầu. Tuy nhiên, nó lại khác với AWT ở chỗ bộ công cụ này thuộc loại nền tảng độc lập, bao gồm các thành phần nhẹ và phức tạp hơn AWT.
  • Gói javax.swing cung cấp các lớp cho java swing API như JButton, JTextField, JTextArea, JRadioButton, JCheckbox, JMenu, JColorChooser, etc..
  1. Sử dụng
  • Java Swing được dùng để hỗ trợ tạo giao diện đồ hoạ người dùng (với Java).
  • Bộ công cụ này cung cấp các bộ điều khiển nâng cao như thanh trượt, colorpicker, Tree, TabbedPane và bảng điều khiển,..
  • Swing có những đặc điểm:
    • Độc lập với thiết bị.
    • Có thể tuỳ chỉnh, mở rộng.
    • Khá nhẹ.
    • Có thể cấu hình.

Các lớp và phân tầng Java Swing

EuTjh3a 8PoWdTXJVM4T2SEgYdJ1TqZVyiul2rMB 43nq 2PRiquBGzFlJd7sY yrMfU QK4oV37CjX16dP8xoG4Vu80hbre9sEWncuHmQU 7ji6LV ciPzBeM8PCz07txDiiaj6 D6 - quochung.cyou PTIT
  1. Các phương thức thường gặp ở lớp Component
Phương thứcMô tả
public void add(Component c)thêm một thành phần vào thành phần khác.
public void setSize(int width, int height)thiết lập kích thước của thành phần.
public void setLayout(LayoutManager m)thiết lập trình quản lý bố cục (layout) cho thành phần.
public void setVisible(boolean b)thiết lập khả năng hiển thị của thành phần. Nó theo mặc định là false (ẩn)
  1. Một số thành phần cơ bản
  1. JButton – Nút bấm
  • Nó được dùng để tạo ra một nút (button) có tên.
  • Việc sử dụng ActionListener sẽ dẫn đến một số hành động khi nút được nhấn.
  • Nó kế thừa lớp AbstractButton và độc lập với nền tảng.
I3sqx7ZizTt9ffnn0TVuacA2U1IMvRKhl ElXMr7fufQX6mu5fvImqgoTcK yGrHhvabR VBjDAL33B9qfE5r3ljqII676mn4RggTzYc0yRp - quochung.cyou PTIT
aKLIgPeLYlZzwA7WHFkLFOAO0uevX9mTYj237Ekjv18xPM QXIT0GBjt1FG9kBwQMQ ZO30H O2xehKKJvdX7rrNxuAxZV1ivVLkMU6uZ8o - quochung.cyou PTIT
  1. JTextField – Ô nhập
  • Nó kế thừa lớp JTextComponent và dùng để cho phép chỉnh sửa dòng đơn.
lQifr0kdtWBN8HY8S2cEUUWgKSOgr2 UyjfM6 rwmB6FThsklWGYS4xTBlmj kF9Vo3qXzl3 - quochung.cyou PTIT
UQScS xfvadwIljc0eawqsj3K5ME8upslkJRu7bXWWr6r5oWNSsh65XdgiRfulyu7jcIEWvNTrmLGzuHb1Q6V1qQf Q5fDshLF - quochung.cyou PTIT
  1. JScrollBar – Thanh cuộn
stM3 A6A04IhjAcpgFUJ37DPtzgFBRwHa gRpGtsKdVWt0b pHRF8ROR PdUsGUH ch0P2jyd91vR5eLBLgKEshklJG9dQge h3mgLGHIQBRn9wamYJF5cyI7mEimfqKjbTPiUdfEkNC - quochung.cyou PTIT
6zUcf5EZ0 kVtwUwUtHhMkTJRJMTDT8YQ7suA Ll6NDfHGOF0w4KcSjm4 - quochung.cyou PTIT
  1. JPanel – Thành phần chứa
  • Kế thừa lớp JComponent, cung cấp không gian cho một ứng dụng (có thể đính kèm bất kỳ thành phần nào khác).
QDeyI0HLhpiJQ0e87sttI34thu3F9DQH06 B2139HWnYjyGcMNx7XphboGbigmj8VAzkpRfOVsfV3QinM3oHmoBPlvPQzrayNw3AHzll6OnCFkHf67DaGl5uufA0 Q4IM8HWT0qlDZ5a - quochung.cyou PTIT
N b7R WACr JXwBGSqHd5KQOM8 s FCWysliktl1riOaEAiEBalFrlYYnkA7PEi r ZEL XL7M6 ff8f dNR6bLLDWu4PIVtVbmA8 TxLcRzFHUv K1iSfbmpw7PJFmhWwctCQuDQz5u - quochung.cyou PTIT
  • JMenu – Tạo menu
- quochung.cyou PTIT
Ac 89GgO1kGNni6rmV8Xw s7i2z5EPpIT34gEaELgDEnF0M5zolv7Xw 2hm9KWnS3q2 Ie1mm2Hm GNA3I4SSZGt61ikpCevEPLk8QRgO8VW At5DcRbL4wpoH1zpdYPkPRSvHorje - quochung.cyou PTIT
  • JList – Chứa danh sách
0pZpCe72qd7ylCDwqw5AW8OF37 p89nB0SoN74C9V6G6j02tsNvSJMqoKn4e6kaBApOU26u4 Zs1XpLoRpP I3v0yjUopIfBVCJRvdI4XwKN 0kdPsMB8qh7Wars3kWKy - quochung.cyou PTIT
BAnymKZ8nExl3pbZu5nN5V3odcCt frK0wqzoUd0 - quochung.cyou PTIT
  • JLabel – Vùng tiêu đề, chứa văn bản
- quochung.cyou PTIT
RA9XjSro1CdjqFw50fwWm3lDiS6BGp7e7UFOhF1kdhZRdTUFYbnZmpSC 4PnAjbKMr ki82BQzPkCoPQ1m M0QCuy96HEZbCpMZZZj72Au5x pqKwpaSEzJn6YYS35JLPgp8zON3HYlU - quochung.cyou PTIT
  • JComboBox – Menu lựa chọn
atRjeVfpNmYxmpwoEDcw4EJQP336OZtTeBWOqH8Mbf2Ic9IcR2IPC4wsd9H4AHEJgxsQjdDuKcCtqJ7wifjd7l7RxxZ2QVda1NE - quochung.cyou PTIT
kS lTUfDTWwP8WsDZtOoqdHzwv zrdLiu4SFBT TWoaIjCEoRrdXcegQbysqru1lAWNd7hnTxXYrAkPSmXMzCyXE5BDav XiJw1z3vVUGK4Lm zKSmd HHBGRmg5Cg0u 0AY GUqyeI3 - quochung.cyou PTIT

Review về ngành Công nghệ thông tin CLC của PTIT

  • Chương trình học, thông tin: https://daotao.aisenote.com/nganhhoc/7480201(CLC)
  • Chào các bạn, mình là Nguyễn Quốc Hưng. Tại thời điểm cuối cập nhật bài viết này (9/2023), mình là sinh viên năm 3 ngành CNTT CLC của PTIT. Sau một năm học trong ngành này, mình hi vọng những chia sẻ của mình có thể phần nào giúp các bạn hiểu rõ hơn về ngành Công nghệ thông tin (CLC) của trường.

KÌ THI XÉT TUYỂN

Những ngành có thể tham gia kì thi lên CLC:

  • Điện tử viễn thông
  • An toàn thông tin
  • Điện tử
  • Công nghệ thông tin
  • Khoa học máy tính
  • … Có thể sẽ có các ngành mới mỗi năm trường thêm

Để chuyển lên ngành CLC, đầu tiên bạn sẽ cần thi một kì thi tiếng anh vì ngành CNTT CLC để liên quan khá nhiều đến tiếng anh. Bài thi dùng để xét tuyển sẽ là TOEFL ITP do IIG hợp tác với trường tổ chức.

https://iigvietnam.com/bai-thi-toefl-itp/

image - quochung.cyou PTIT

Theo như thời điểm mình thi, thì khoảng 360-400 điểm (Bạn có thể tham khảo quy đổi bên dưới) đã đủ để đỗ, và tổng sinh viên một khóa sẽ khoảng 200 sinh viên (5 lớp). Nếu bạn có chứng chỉ tiếng anh đổi điểm sẵn, bạn sẽ được phân vào lớp E1,E2 với chương trình học khá nhàn ở năm 1 và năm 2. (Do năm 1 năm 2 ngành CLC có khoảng 4 kíp tiếng anh một tuần – 8 tiếng) và nếu bạn đã có chứng chỉ thì sẽ được nghỉ hết các môn đó.

image 1 - quochung.cyou PTIT

CHƯƠNG TRÌNH HỌC

image 7 - quochung.cyou PTIT

Nếu bạn ở các khoa điện tử viễn thông, điện tử có chương trình học ban đầu thường hướng nhiều về phần cứng hơn, nhưng sau khi thi lên ngành CNTT CLC, bạn sẽ chuyển hoàn toàn chương trình sang Công nghệ thông tin CLC khá giống với ngành Công nghệ thông tin bình thường.

Đầu tiên, các môn chuyên ngành (lập trình) và toán sẽ được dạy bằng tiếng anh. Bài giảng tiếng anh, thi bằng tiếng anh, thầy cô một số cũng dạy bằng tiếng anh nhưng đa số vẫn là tiếng việt. Tuy nhiên tiếng anh khá là nhẹ, nên bạn không cần quá lo lắng về vấn đề này. Dù các bài tập, kì thi đều là tiếng anh, nhưng bạn hoàn toàn vẫn có thể học từ các tài liệu tiếng việt và thi bình thường.

Các môn chuyên ngành hệ thường tại năm 1, năm 2

  • Kì 1: Tin học cơ sở 1 : Word, Excel, Powerpoint, máy tính, …
  • Kì 2: Tin học cơ sở 2: Lập trình C
  • Kì 3: Ngôn ngữ lập trình C++, Toán rời rạc 1
  • Kì 4: Cấu trúc dữ liệu và giải thuật

Các môn chuyên ngành hệ CLC tại năm 1, năm 2

  • Kì 1: Introduction to Programming: Lập trình C + Word Excel PowerPoint
  • Kì 2: Programming with C++: Lập trình C++
  • Kì 3: Toán rời rạc 1, Data Structure and Algorithm (Cấu trúc dữ liệu và giải thuật)
  • Như chương trình trên, bạn sẽ được tiếp cận với code sớm hơn hệ thường 1 kì. Điều này mang lại lợi thế khá lớn cho các bạn tham gia vào các câu lạc bộ học thuật, các kì thi trong trường

Ý kiến cá nhân: Việc được tiếp cận các môn code sớm cho mình lợi thế khá lớn khi tham gia các câu lạc bộ trong trường và các kì thi.

  • Các đề thi thường được dễ hơn hệ thường nên bạn sẽ nhẹ nhàng hơn để tập trung vào môn chuyên ngành.
  • Điểm của CLC cũng thường nhỉnh hơn khá rõ. (Môn giải tích của CLC còn cho phép mang tài liệu tham khảo vào phòng thi do thi tiếng anh)
  • Làm đồ án của ngành CLC chỉ cần 2.6 GPA, trong khi hệ thường là 2.9.
  • Môn tiếng anh tại ngành cũng được học khá nhiều (8 tín), nên nếu bạn đổi điểm tiếng anh sau này thì toàn bộ môn này là 10, buff khá nhiều điểm gpa so với hệ thường.

CƠ SỞ VẬT CHẤT – GIẢNG DẠY

Cho đến thời điểm hiện tại của bài viết (9/2023):

  • Hệ CLC sẽ học ở tòa A1, và hệ thường học ở tòa A2
  • Điều hòa của CLC sẽ nhiều hơn và có trong cả sảnh.
  • Các bạn dự định học cao, thạc sĩ, … thì khá dễ vào lab riêng của CLC, chỉ cần thể hiện tốt và liên hệ trực tiếp với thầy cô giảng dạy để xin vào đội làm lab.
  • Bạn phải đóng x1.25-2 tiền học phí của mọi môn. Kể cả những thứ bạn không nhận được hơn gì cả (VD: Tiền học phí quốc phòng)
  • Wifi Free mạnh hơn tòa A2 của hệ thường
  • Nhà vệ sinh đẹp hơn A2
  • Ghế công thái học, trong lớp nhiều ổ điện hơn A2.
  • Thầy cô dạy đa số là trưởng khoa, top trong trường, ở hệ thường sẽ cần tranh đấu để có slot học, tại CLC bạn sẽ được phân bổ tự động
  • Có nhiều hội thảo tiếng anh
  • CIE PTIT – Đào tạo quốc tế có vẻ được trường khá quan tâm, nên trong tương lai mình nghĩ cơ sở vật chất, chất lượng sẽ được ưu tiên cải thiện nhiều hơn