Chuẩn hoá Database là gì
- Chuẩn hoá database (Database normalization) là một cách thức cấu trúc các dữ liệu trong một cơ sở dữ liệu quan hệ theo một dạng chuẩn. Đơn giản thì, ta sẽ kết nối các thông tin giữa các bảng khác nhau bằng 1 key hay 1 id gì đó định danh 1 hàng.
- Việc chuẩn hoá database giúp đảm bảo dữ liệu sẽ “chuẩn hơn”, giảm bớt các khả năng xảy ra một số hiện tượng dưới đây:
Một số vấn đề mà chuẩn hoá database giải quyết
- Insertion anomaly (Khi thêm dữ liệu): Xảy ra khi một dữ liệu được thêm vào bảng nhưng không theo cấu trúc của bảng. Ví dụ, ta có một cột trong bảng người dùng là address, chứa địa chỉ người dùng. Tuy nhiên do không có ràng buộc gì cả, thì có thể có những người dùng địa chỉ là “xã, tỉnh, quốc gia”, có người lại là “số nhà, xã, tỉnh, quốc gia”, do dữ liệu ở 1 cột chỉ là 1 dạng text.
- Update anomaly (Khi cập nhật) xảy ra khi dữ liệu không được cập nhật ở mọi vị trí. Ví dụ, ta có 2 bảng là thông tin sinh viên và thông tin công dân. Cả 2 đều chỉ về 1 đối tượng, tuy nhiên do có 2 cột địa chỉ ở cả 2, thì khi cập nhật 1 cái, có thể địa chỉ của cái còn lại cũng nên được đồng bộ.
- Deletion anomaly (Khi xoá): Do dữ liệu “địa chỉ” nếu nằm ở nhiều bảng khác nhau dù chung mục đích, khiến nếu muốn xoá một dữ liệu đi cần xoá ở nhiều vị trí hơn.
Ví dụ về chuẩn hoá Database
- Giả sử ta có bảng sau để chứa các Assistant Principal, sẽ dạy các học sinh nào, lớp nào
- Ta thấy, ta đang lưu danh sách học sinh theo kiểu cách nhau bằng dấu phẩy, và tương tự với student id.
- Có một số vấn đề có thể nhận thấy. Việc lưu như vậy khiến ta phải scale chiều dài dữ liệu cột Students theo số lượng sinh viên, và ví dụ, ta scale nó là một dung lượng nào đó là 10000 kí tự chẳng hạn, mà nhiều dòng lại không dùng tới 10000 kí tự => điều này vô hình chung làm dữ liệu của hàng bị phình to, chỗ nhiều chỗ ít, mà lại tốn tài nguyên để scale toàn bộ hàng có dữ liệu là 10000.
- Ở mức chuẩn hoá 1NF, ta có thể tách bảng thành như sau
- Ta vẫn lưu được các dữ liệu cần thiết, và trong 1 ô đảm bảo không có lưu như vậy nữa
- Tuy nhiên, ta nhận thấy, có nhiều hàng có dữ liệu trùng nhau, vd như Jack White, hay id của các Assistant Principal
- Với ở dạng này, ta nhận thấy, nếu bảng có thêm nhiều trường hơn, to hơn nữa. Thì ta sẽ có rất nhiều hàng trùng dữ liệu thừa thãi, kiểu đều chung Class, Class ID, Assistant Principal Id, …. rất nhiều trường khác, chỉ khác nhau đúng trường Student Name và Student ID
- Lúc này, ta sang mức chuẩn hoá 2NF. Ta sẽ nhìn chung vẫn như cách 1NF là có nhiều hàng tách ra để hiển thị dữ liệu. Tuy nhiên, ta chỉ nhớ chúng theo ID, rồi sau đó từ ID đó ta có thể lấy dữ liệu ở bảng riêng biệt dành riêng cho việc lưu trữ Student => Mà không gộp nó vào 1 chỗ nữa
- Lúc này dữ liệu trùng và bị lặp chỉ có cột id, và nó nhẹ hơn nhiều
- Ở mức chuẩn hoá 3NF tiếp theo, ta đưa mọi dữ liệu về riêng bảng của nó. VD ta có bảng riêng chỉ lưu class, bảng riêng chỉ lưu student, …
Ưu điểm chuẩn hoá
- Chuẩn hoá database nhìn chung giúp ta giảm bớt sự trùng lặp dữ liệu, dữ liệu dư thừa, bằng việc sử dụng nhiều bảng riêng biệt để lưu các dữ liệu cần thiết. Giúp dữ liệu gọn nhẹ, dễ nhìn hơn.
- Chuẩn hoá cũng giúp ta giảm thiểu việc có các ô dữ liệu trống (null), vì ví dụ: Nếu ta có 1 bảng chỉ là ConNguoi, có cả cột lương thưởng (cho người đi làm), và tiền đóng học (cho sinh viên). Vậy sinh viên thì không có lương thưởng, còn người đi làm không có ô tiền đóng học. Ta có thể tách riêng bảng ra cho mục đích đó.
Đảo chuẩn hoá Database và case study của Instagram
Nhược điểm của chuẩn hoá
- Vì lúc này dữ liệu bị phân tán ra, ta thường phải viết các câu query phức tạp hơn, gộp nhiều bảng vào với nhau để thao tác dữ liệu, việc này tăng độ phức tạp của hệ thống, cũng như giảm tốc độ vì phải đọc nhiều bảng khác nhau.
- Ví dụ với dữ liệu trên, để lấy danh sách sinh viên, hoặc số lượng sinh viên 1 Assistant Principal quản lý, ta chỉ cần 1 cột trong bảng, rồi select 1 row là được
- Còn nếu tách riêng ra, ta phải join cả bảng Student vào, rồi select filter theo assistant id, và để đếm số lượng thì phải dùng count
- Việc này được gọi là đảo chuẩn hoá database, nó có thể làm dữ liệu bị dư thừa và tạo ra nhiều vấn đề mà chuẩn hoá giải quyết, nhưng bù lại giúp cải thiện hiệu năng hệ thống
Ví dụ của Instagram về chuẩn hoá database
- Ta có bảng users là thông tin người dùng. 1 bảng posts là các bài viết của người dùng, và bảng likes là chứa thông tin về các lượt like của 1 bài viết, gồm ai là người like bài viết đó.
- Lúc này, để lấy tổng số like của bài viết, ta thường phải gọi lệnh vào bảng likes dạng
SELECT
posts.id AS post_id,
posts.title AS post_title,
COUNT(likes.id) AS total_likes
FROM
posts
LEFT JOIN
likes ON posts.id = likes.post_id
WHERE
posts.id = 1
GROUP BY
posts.id, posts.title;
- cơ bản thì nó cần join vào bảng likes, rồi tìm các likes thuộc id bài viết và đếm. Điều này nhìn chung nếu 1 bài viết có 1 triệu likes, thì ta phải đếm 1 triệu hàng, và có hàng tá bài viết như thế, và rất nhiều người cùng vào like, xem bài viết, mỗi khi cần hiển thị tổng số like, ta phải chạy lại lệnh kia, thứ mà rất tốn thời gian.
- Lúc này ta có thể áp dụng đảo chuẩn hoá, bằng việc đơn giản là sẽ thêm 1 cột total_likes để lưu trữ tổng lượng like của bài viết, ta vẫn cần bảng likes để khi người ta mở xem ai là người likes thì nó sẽ lưu trữ thông tin.
- Hiển nhiên, việc này sẽ khiến việc quản lý và code sẽ phức tạp hơn để vừa có cơ chế chuẩn hoá, mà lại đảo chuẩn hoá 1 thuộc tính, nhưng nó giúp cho query database nhanh hơn rất nhiều.
Tham khảo:
![[Phần 2] Sự phát triển của các mô hình hệ thống Backend (N-layered, DDD, Hexagon, Onion, Clean Architecture)](https://quochung.cyou/wp-content/uploads/2024/01/image-10.png "[Phần 2] Sự phát triển của các mô hình hệ thống Backend (N-layered, DDD, Hexagon, Onion, Clean Architecture) 21")
![[Phần 1] Sự phát triển của các mô hình hệ thống Backend (N-layered, DDD, Hexagon, Onion, Clean Architecture)](https://quochung.cyou/wp-content/uploads/2023/09/image-6.png "[Phần 1] Sự phát triển của các mô hình hệ thống Backend (N-layered, DDD, Hexagon, Onion, Clean Architecture) 53")
![[Web-Buổi 1] Tìm hiểu về cách hoạt động của Web, HTML cơ bản](https://quochung.cyou/wp-content/uploads/2023/05/webdemoimage.png "[Web-Buổi 1] Tìm hiểu về cách hoạt động của Web, HTML cơ bản 63")
